Wat de NAM volgens ons zou moeten doen

De NAM, de exploitant van het Groninger gasveld, is al sinds 1947 in noord-Nederland actief. Het hoofdkantoor van het bedrijf staat in Assen, waar het een van de belangrijkste werkgevers is voor hoogopgeleid personeel. De NAM is ook een van de oprichters van Energy Valley, een van de drie noordelijke speerpuntprogramma’s. De beide eigenaren van de NAM, Shell en ExxonMobil, zijn ook ieder voor 25% eigenaar van GasTerra, nog zo’n belangrijke speler in de noordelijke economie.

Je zou dus verwachten dat de NAM goed ‘verbonden is’ met de regio en het een en ander meekrijgt van de gevoelens van ongerustheid, angst en verontwaardiging die de afgelopen weken in Groningen leven (sinds zich een paar van de zwaarste aardschokken tot nu toe voordeden en er een rapport uitkwam waarin staat dat er een goede kans is dat het nog een stuk erger wordt). Niets lijkt minder waar. De NAM doet wat ze volgens de regels moet doen, meldt een nieuwe beving met kracht 1,9 niet aan de burgemeester, want de meldplicht begint pas bij kracht 2,0, en kondigt midden in alle commotie doodleuk aan dat ze in Veendam een nieuw gasveld gaat aanboren, want dat zat al lang in de planning en bovendien “zijn de risico’s nihil”. En ondertussen haalt minister Kamp de kastanjes uit het vuur.

Naar de redenen van deze opstelling kan ik alleen maar gissen. Misschien ligt het aan de bedrijfscultuur die bij een oliemaatschappij, zo kan ik me voorstellen, nu eenmaal sterk gericht is op het volgen van procedures. Misschien is er een juridische achtergrond – iets met aansprakelijkheid en verzekeringen. Of misschien komt het doordat beta-mensen in het algemeen en mijnbouwkundig ingenieurs in het bijzonder nu eenmaal weinig snappen van irrationele zaken als gevoelens en emotie.

Hoe het ook zij, erg handig is het allemaal niet.

De gebrekkige sociale antenne en het kennelijke gebrek aan empathie beginnen een serieus risico te worden voor de NAM. Toen ik vorige week schreef dat er niemand is die echt wil dat de gaswinning gestaakt wordt, vergiste ik me. Een flink aantal noorderlingen heeft het gevoel dat zij de risico’s van de gaswinning lopen, terwijl de opbrengst ergens anders terechtkomt. Ze hebben het gevoel dat het dichtdraaien van de gaskraan de enige manier is om de NAM (en de overheid, en de rest van Nederland) in beweging te krijgen om hun probleem te helpen oplossen. Misschien dat het nu nog overwaait. Maar Groningers vergeten nooit iets en als er bij een volgende beving onverhoopt iemand een fatale dakpan op zijn hoofd krijgt, voorspel ik dat het minister Kamp of zijn opvolger niet zal lukken om de gaskraan open te houden.

Wat zou de NAM volgens mij moeten doen? Heel snel de regie in handen nemen in ieder geval. Het probleem erkennen en het tot het hunne maken. Zich als een moderne social enterprise gaan gedragen. Concreet:

  • De productie van het Groninger veld zo veel terugschroeven als technisch en contractueel op korte termijn mogelijk is, en goed uitleggen waarom dat het maximum is. Al is dat misschien maar vijf procent, het zou toch een belangrijk signaal zijn aan de Groningers dat je hun ongerustheid serieus neemt en doet wat in je vermogen ligt.
  • Zorgen dat de aanvullende onderzoeken die nu zijn aangekondigd volledig transparant worden uitgevoerd. Zet alle tussenrapportages direct online en vraag actief om reacties. Stop de grond vol sensoren en andere meetapparatuur die hun gegevens rechtstreeks op internet publiceren.
  • Snel, zichtbaar en ruimhartig beginnen met het uitvoeren van preventieve maatregelen. Gebouwen in het gebied shockproof maken. Samen met de regionale overheden plannen ontwikkelen om mensen die uit het gebied weg willen in staat te stellen, ook financieel, om te verhuizen naar (bijvoorbeeld) Meerstad.
  • Voor de lange termijn, afhankelijk van de uitkomsten van de onderzoeken, technische maatregelen nemen om aardschokken te voorkomen. Langzamer pompen, water injecteren – ik roep maar wat.
  • En als dan de rust en het vertrouwen zijn hersteld is er misschien meer mogelijk. Bijdragen aan ‘de leefbaarheid’ of zelfs iets waarbij gelachen mag worden (een hardrock-festival of dance-feest met ‘quake’ in de naam; doe je best zou ik zeggen).

Dit alles kost natuurlijk een boel geld, maar volgens mij kost het stilleggen van de productie ongeveer € 100 miljoen per week. En bovendien: eigenlijk heb je geen keuze als je van plan bent nog een kleine vijftig jaar in het gebied actief te zijn.

[Deze post verscheen eerder op muldr.nl, het persoonlijke blog van Ronald.]