Leer ont-regelen en ont-organiseren

Een paar maanden geleden was ik bij de jongste bank van Nederland, Knab. Knab is gehuisvest in een bescheiden tweedehands kantoorgebouw in Hoofddorp. Het personeel bestaat uit enkele tientallen jongens en meisjes met een gemiddelde leeftijd van nog geen dertig. Een groot deel ervan komt van de hogere hotelschool, “want daar leren ze tenminste om klanten te helpen”.

Mark Vletter, een goede vriend van ons, leidt Voys Telecom, een telecombedrijf waar de gemiddelde leeftijd zelfs nog lager ligt dan bij Knab. Mark wil graag blije klanten en enthousiaste, betrokken en trotse medewerkers. Om dat te bereiken heeft hij onder meer alle functies afgeschaft, iedereen zelf verantwoordelijk gemaakt voor de rollen en projecten die hij op zich neemt en zijn eigen rol hergedefinieerd tot “zorgen dat iedereen leuk werk heeft”. Het resultaat omschrijft Mark als: “Iedereen werkt hier alsof zijn eigen naam boven de deur staat.”

In Leeuwarden runnen andere vrienden van ons Lable, een bedrijf dat (onder andere) software ontwikkelt voor de gezondheidszorg. Lable heeft ervoor gekozen om software te maken voor de verplegenden en de patiënten, en niet voor het management of “de processen”. Daarmee halen ze misschien niet de meeste klanten binnen, maar wel de klanten die het best bij ze passen. De “interne organisatie” van Lable lijkt trouwens erg op die van Voys.

Dit zijn voor ons voorbeelden van wat wij de Social Enterprise noemen: organisaties waarin mensen samenwerken om waarde te creëren. De genoemde bedrijven hebben het een en ander met elkaar gemeen, al zijn er ook verschillen. De grootste overeenkomst is dat ze jong zijn. Het zijn letterlijk bedrijven van deze tijd. Ze slepen weinig ballast mee uit het verleden.

Dat maakt het wel eens moeilijk om de relevantie duidelijk te maken aan managers van oudere en grotere organisaties. Voys kan besluiten om, praktisch van de ene dag op de andere, alle functies af te schaffen, maar als KPN dat doet gebeuren er toch wel wat ongelukken. Het liefst zou de grote bank misschien wel tegen zijn accountmanagers zeggen: ga met het geld om alsof het je eigen geld was. Maar ook daarbij is de kans op ongelukken te groot. Al die regeltjes zijn er niet voor niets.

Aan de andere kant dringt ook in grote organisaties wel het besef door dat de oude structuren en gewoontes niet meer zo goed werken. En de richting van de noodzakelijke verandering is ook wel duidelijk: meer ondernemerschap, minder regeltjes, dichter op de klant.

De grote vraag is dus: hoe doe je dat? Ont-regelen en ont-organiseren, daar zijn de meeste organisaties niet zo goed in. Daarom hebben we, samen met de onvolprezen Annedien Hoen, een eendaags ‘social enterprise bootcamp’ ontwikkeld. Voor managers die willen leren ontregelen. Hier vind je alle details.